Bilim 118 Kez Okundu 0

Gökbiliminde büyük bir keşif gerçekleşti

130 milyon yıl önce iki “nötron yıldızının” çarpışmasıyla meydana gelen yerçekimsel dalgalar ABD’li ve Avrupalı bilim insanları tarafından keşfedildi.

BBC Türkçe’nin haberine göre, Albert Einstein’ın ünlü izafiyet kuramsinin odağındaki yerçekimsel dalgalar ve ortaya çıkardıkları ışık, dedektörler vasıtasıyla ilk kez direkt olarak algılanabildi.
Uzaybilimciler, böylelikle altın ve platin gibi ağır kimyasal elementlerin nötron yıldızlarının bu yolla çarpışarak birleşmeleri sonucu evrene yayılabildiğini de ortaya çıkardı.
Yerçekimsel dalgalar, birbiriyle çarpışan kara delikler ve yıldız çekirdeklerinin çökmesi gibi evrendeki şiddetli olaylar sebebiyle uzayzamanın dokusunda görülen kıpırtılar demek. Uzaydaki bu dalgalar araştırılarak, “Büyük Patlama”nın ve geçmişin izleri aranıyor.

“HEPİMİZİN BEKLEDİĞİ ANDI”

Büyük buluşun odağındaki dalgalar, ABD merkezli LIGO laboratuarı ile İtalya’daki Virgo adı verilen dedektör vasıtasıyla, 17 Ağustos’ta ölçümlendi.
Kaliforniya eyaletindeki LIGO Laboratuarı’nın başkanı David Reitze, “Bu hepimizin beklediği andı” dedi.
LIGO’nun dedektörü, evrendeki kozmik sarsıntı ve çarpışmalardan oluşan yerçekimsel ufak dalgaları belirleme etmesi amacıyla, ABD’nin Louisiana eyaletindeki boş ormanlık bölge Livington’a yerleştirilmişti.
İki yıl önce güncellenerek tasarlanan bu dedektör, dört kez kara deliklerin çarpışmasını algıladı.

YILDIZLAR NASIL ÇARPIŞTI?

Bahsedilen çarpışma, NGC 4993 adı verilen galakside, aşağı yukarı 1000 milyar kilometre uzaklıktaki Hydra Takımyıldızı’nda gerçekleşti.
130 milyon yıl önce, daha dinozorlar Dünya’da dolanırken yaşanan çarpışma o kadar uzaktaydı ki, yerçekimsel dalgalar ve ışık yalnızca bize kadar ulaştı.
Dev yıldızların patlaması anlamına gelen Süpernova sırasında uzaya yayılan artık çekirdekler, bu yıldızları oluşturdu.
Bu yıldızlar 30 km’den büyük olmasa da, kütleleri Güneş’ten aşağı yukarı yüzde 20 daha çok. Üstelik bir çay kaşığı boyutunda olanlar bile, milyarlarca tonluk kütleye sahip.
Süpernova sırasında yıldızların atomlarında proton ve elektronlar birleşerek tamamıyla nötronlardan oluşan nesneler yaratıyor. ‘Nötron yıldızı’ tanımı da buradan geliyor.


{Ali TEMEL}

2005 yılında bilgisayar ve web merakı ile başlayan, birçok firma bünyesinde çalışarak kendini geliştirerek 2013 yılında ilk şirketini kurmasıyla şekillenmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir